NHỘNG TRÙNG THẢO

1. Nhộng trùng thảo là gì? 

Nhộng trùng thảo là loại dược liệu quý và được biết đến với tên khoa học là Cordyceps militaris, chúng được hình thành từ một nhánh nhỏ của đông trùng hạ thảo với quá trình sinh trưởng tương tự như đông trùng hạ thảo (Cordyceps sinensis).

Các nhà khoa học đã nghiên cứu về thành phần của nhộng trùng thảo để ứng dụng vào việc nâng cao sức khỏe con người và đã mang đến những kết quả khả quan. Trong nấm nhộng trùng thảo có chứa các hoạt chất sinh học như nhóm chất cordycepic acid, cordycepin và polysaccharide có tác dụng hỗ trợ trong việc điều trị bệnh ung thư và phòng chống các bệnh do virus gây ra. Bên cạnh đó, chúng còn giúp gia tăng cường sức đề kháng, phòng chống ung thư, di căn, điều hòa miễn dịch, chống oxy hóa, chống viêm, diệt khuẩn, hạ đường huyết, chống lão hóa, bảo vệ thần kinh và bảo vệ thận, nhờ các hợp chất như N-acetylgalactosamine, adenosine và exopolysaccharide, chitinase, cicadapeptins và myriocin, saccharide (trehalose và polysaccharides), nucleosides (adenosine, inosine và cordycepin), manitol và strerols (ergosterol).

2. Đặc điểm của nhộng trùng thảo

Bảng sau sẽ giải đáp thắc mắc của bạn về những đặc điểm của nhộng trùng thảo:

Hình dáng	Quả thể nấm mọc tua tủa trên khắp các bộ phận của vật chủ, đầu nấm dạng chùy phình to.
Màu sắc	Có thân cây màu vàng cam hoặc hơi ngả hồng hồng.
Môi trường sinh sống	Hình thành những thân cây cao 20 – 50 mm, được phân bố rộng rãi ở các vùng núi từ 0 đến hơn 2000m so với mực nước biển.

3. Công dụng của đông trùng hạ thảo đối với sức khỏe

Trên thực tế, công dụng của đông trùng hạ thảo đối với sức khỏe vẫn chưa được khám phá hết và vẫn đang trong quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, nhiều công trình khoa học đa chỉ ra rằng, đông trùng hạ thảo có những công dụng sau:

3.1 Hỗ trợ điều trị ung thư

Các nghiên cứu lâm sàng được tiến hành tại Nhật Bản và Trung Quốc đã cho thấy các bệnh nhân bị các chứng ung thư khác nhau được tiêm 6 gram đông trùng hạ thảo mỗi ngày kết hợp với hoá trị trong vòng 2 tháng đã làm giảm đáng kể kích thước khối u, trong khi đó, các bệnh nhân được chữa trị bằng phương pháp bức xạ hay hoá trị liệu thì bệnh trạng không chuyển biến đáng kể.

3.2 Hỗ trợ chữa các bệnh liên quan đến thận

Nhờ khả năng làm tăng nồng độ17-hydroxy-corticosteroid và 17-ketosteroid trong cơ thể nên đông trùng hạ thảo có thể giúp hỗ trợ điều trị và phục hồi chứng năng hầu hết các bệnh và triệu chứng liên quan tới thận như suy thận mãn tính, suy giảm chức năng thận, tổn thương thận,…

3.3 Tăng cường hệ miễn dịch

Đông trùng hạ thảo không chỉ kích thích hệ miễn dịch mà còn, kỳ diệu thay, có khả năng ức chế hệ miễn dịch. Năm 1996, các nhà khoa học đã thật sự kinh ngạc khi phát hiện chính loại dược liệu họ sử dụng bấy lâu để kích thích hệ miễn dịch (giúp bảo vệ cơ thể khỏi các mầm bệnh xâm nhập và loại bỏ các chất gây hại trong cơ thể) cũng có khả năng ức chế hệ miễn dịch.

3.4 Hỗ trợ điều trị tiểu đường

Một lĩnh vực được quan tâm đặc biệt là khả năng hỗ trợ điều tiết lượng đường trong máu của đông trùng hạ thảo. Thử nghiệm cho thấy, 95% bệnh nhân tiểu đường sử dụng 3 gram đông trùng hạ thảo mỗi ngày có sự chuyển biến trong lượng đường huyết, trong khi chỉ có 54% bệnh nhân trong nhóm điều trị bằng các phương pháp khác có thay đổi.

3.5 Hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến phổi

Đông trùng hạ thảo có khả năng tăng cường hiệu năng sử dụng oxy trong cơ thể, cùng với các chiết xuất từ nó đã được chứng minh có thể giúp hỗ trọ điều trị nhiều bệnh về đường hô hấp, bao gồm cả các bệnh nghiêm trọng như hen suyễn, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), viêm phế quản, giúp ức chế cơn co khí quản,…

3.6 Tăng cường chức năng gan

Gần như tất cả các nghiên cứu về mối quan hệ giữa đông trùng hạ thảo và chức năng gan đều cho thấy đông trùng hạ thảo giúp tăng hiệu quả hoạt động của gan. Ngày nay, đông trùng hạ thảo thường được sử dụng trong điều trị sơ gan, viêm gan B, C mãn tính tại nhiều nước ở châu Á.

3.7 Hỗ trợ điều trị rối loạn và suy giảm chức năng tình dục

Đông trùng hạ thảo được sử dụng trong nhiều thế kỷ để hỗ trợ điều trị rối loạn và suy giảm chức năng tình dục cho cả nam và nữ, các trường hợp giảm ham muốn, bất lực, vô sinh.

3.8 Chống mệt mỏi

Đông trùng hạ thảo làm gia tăng ATP (Ađênôzin triphôtphat — nguồn năng lượng cho mọi hoạt động của tế bào) và oxy trong cơ thể giúp cho người sử dụng luôn khoẻ mạnh và không bị các triệu chứng mệt mỏi.

4. Tại sao nhiều người lại lầm tưởng nhộng trùng thảo là đông trùng hạ thảo

Do đông trùng hạ thảo có nguồn gốc cực kỳ đặc biệt, sự kết hợp giữa ấu trùng và thân thảo mang lại nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ đó về sau, thực vật ký sinh trên côn trùng được người ta quen gọi chung là đông trùng hạ thảo. Tuy nhiên theo các nhà khoa học, chỉ có Cordyceps sinensis mới được gọi đông trùng hạ thảo với hình thái duy nhất là cây nấm mọc trên đầu con sâu. Còn các loại cây nấm mọc ở bộ phận khác của con sâu chỉ được gọi là nhộng trùng thảo hoặc bách trùng thảo mà thôi.

Tiến sĩ Trương Bình Nguyên, người đưa giống đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis về Việt Nam và lần đầu tiên nuôi cấy thành công, cho biết trên thế giới chi nấm Cordyceps được ghi nhận có đến 350 loài. Riêng Trung Quốc có 60 loài sống phân bổ nhiều nơi. Hiện nay người ta chỉ nghiên cứu 2 loài là Cordyceps sinensis và Cordyceps militaris.

Hiện nay nhộng trùng thảo được nuôi trồng rất dễ dàng và cho ra thể quả cây nấm mọc trên thân con tằm hoặc con nhộng. Việt Nam còn nhân trồng được nhộng trùng thảo trên gạo lức, giá đậu, cho ra khối lượng lớn, nấu canh ăn như rau. Trong khi đó, đông trùng hạ thảo thể quả tự nhiên chỉ sống được trên độ cao 3.000 – 4.000m so với mặt nước biển.

Các nhà khoa học gọi loài thứ hai (Cordyceps militaris) là “nhộng trùng thảo”, để phân biệt với đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis. Từ quá trình sử dụng nhiều năm qua ở phương Đông và qua các phân tích thành phần hóa học, dược lý, thực tiễn, Đông y đã công nhận giá trị bổ dưỡng, chữa bệnh của đông trùng hạ thảo vượt xa nhộng trùng thảo. Nếu nhộng trùng thảo tự nhiên có giá chừng trăm triệu đồng một kg, thì đông trùng hạ thảo rất quý hiếm, giá 1,4-1,6 tỷ đồng một kg.

5. Cách sử dụng nhộng trùng thảo

Nhộng trùng thảo được sử dụng cho tất cả các đối tượng từ 12 tuổi trở lên. Tuy nhiên chúng ta cũng cần lưu ý rằng việc lạm dụng sử dụng nấm với liều lượng cao trong thời gian thai kỳ có thể dẫn đến việc kích thích ham muốn và co bóp cổ tử cung gây ra hậu quả sinh thiếu tháng. Đặc biệt, khoảng tuần thứ 11 của thai kỳ là giai đoạn hình thành hệ sinh dục của em bé. Vậy nên, các mẹ bầu cần tránh sử dụng nấm vào thời gian này vì dễ làm hệ sinh dục phát triển không tốt cho trẻ.

Sau đây là những phương pháp sử dụng nhộng trùng thảo được mọi người áp dụng phổ biến:

Cách 1: Ngâm rượu

• Cách ngâm: Ngâm 40-50 gram nấm nhộng trùng thảo tươi(khoảng 8-10 con) với 1 lít rượu 40-45 độ C và có thể lấy ra sử dụng sau một tháng. Chúng ta cần bảo quản nơi thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời, có thể ngâm thêm với 0,2kg đế nấm đông trùng hạ thảo khô để tăng thêm độ thơm ngon tùy theo nhu cầu của người dùng. Một điều cần lưu ý là nên ngâm nấm với rượu đã lọc và  loại bỏ methanol và alkaloide để hiệu quả hơn cho sức khỏe.
• Cách dùng: Sử dụng 20-30 ml trước khi đi ngủ khoảng 30 phút hoặc trong bữa ăn hàng ngày

Cách 2: Pha nước nóng

• Cách pha: Lấy 6-8 gram nấm nhộng trùng thảo(khoảng 1-2 con) pha với 300ml nước nóng 80-100 độ C. Sau 3-5 phút có thể lấy ra sử dụng( có thể ăn luôn nấm)
• Cách dùng: Dùng 1 người/1 lần/ngày, tốt nhất sau bữa ăn sáng và bữa tối.

Ngoài hai cách trên, nhộng trùng thảo còn được sử dụng để nấu chung với lẩu, canh, súp, cháo hoặc hấp cơm,…